Wat is ampen? (audioapparatuur)

Wie zich verdiept in audioapparatuur komt de term “ampen” regelmatig tegen. Dat roept al snel vragen op: gaat het over stroom, techniek of een specifiek apparaat? Het korte antwoord is eenvoudig, maar de context is belangrijk.

In deze gids leggen we helder uit wat men met “ampen” bedoelt, wat een versterker precies doet en hoe u herkent welk type versterker bij uw set past. Zo weet u waar u naar kijkt, en waar u op kunt letten. Dus lees snel verder.

Wat betekent ‘ampen’ in audio?

Met “ampen” bedoelt men in de praktijk bijna altijd “amps”, oftewel versterkers. Het is meestal een informele term, een verengelsing of simpelweg een typefout. In de audiowereld verwijst het vrijwel nooit naar elektrische stroom (ampère), maar naar het apparaat dat uw geluid versterkt.

Een versterker neemt het zwakke signaal van een bron, zoals een platenspeler, streamer of cd-speler, en maakt daar een stabiel, krachtig signaal van waarmee luidsprekers of hoofdtelefoons goed kunnen werken. Het resultaat is meer controle, betere dynamiek en een rustiger geluidsbeeld.

Ziet u het woord “ampen” in een audiotekst, dan kunt u er in negen van de tien gevallen van uitgaan dat het over versterkers gaat. 

Ook komen de volgende twee termen vaak voor rondom het onderwerp ampen, dat zijn "re-amping" en "bi-wiring", daarom hebben we deze hieronder ook uitgeld.

Wat is re-amping?

Re-amping is een techniek uit de audioproductie waarbij u een eerder opgenomen, schoon audiosignaal opnieuw door een versterker stuurt. Dat gebeurt meestal bij gitaren of andere instrumenten. Zo kunt u achteraf experimenteren met verschillende versterkers, instellingen of effecten, zonder het instrument opnieuw in te spelen.

In de praktijk neemt u eerst een onbewerkt signaal op (bijvoorbeeld via een audio-interface). Dat signaal wordt later via een re-amp box op het juiste niveau en met de juiste impedantie naar een versterker gestuurd. De versterker “denkt” dan dat er live wordt gespeeld, terwijl u volledige controle houdt over het eindgeluid.

Re-amping is vooral handig als u tijdens het opnemen nog niet zeker weet welk geluid u wilt, of als u flexibiliteit wilt bij het mixen. Voor thuis luisteren of hifi-toepassingen is het niet relevant, maar in studio- en muziekproductiecontext is het een krachtige en veilige manier om het beste geluid te vinden zonder opnieuw te hoeven spelen.

Wat betekent bi-wiring?

Bi-wiring betekent dat u twee speakerkabels per speaker gebruikt in plaats van één. Eén kabel loopt naar het laag, de andere naar het midden/hoog, terwijl beide nog steeds door dezelfde versterker worden aangestuurd.

Het idee achter bi-wiring is dat het laag en het midden/hoog elkaar minder beïnvloeden binnen de kabel. In de praktijk is het effect vaak subtiel en sterk afhankelijk van de speaker, de kabels en de rest van de set.

Bi-wiring kan alleen als uw speakers dubbele aansluitingen hebben en de metalen bruggen tussen deze aansluitingen worden verwijderd. Zonder die bruggen is bi-wiring niet mogelijk.

Ons gedachtes over bi-wiring: bi-wiring is veilig en eenvoudig, maar verwacht geen wonderen. Bent u nu erg geïnteresseerd in bi-wiring, lees dan deze blog.

Wat doet een versterker precies?

Een versterker vormt het hart van een hifi audioset. Hij verbindt uw bronnen met uw speakers en bepaalt in grote mate hoe gecontroleerd, krachtig en ontspannen uw muziek klinkt.

In de praktijk komt u vooral twee hoofdvormen tegen. Een stereoversterker is bedoeld voor muziek luisteren met twee speakers en legt de focus op geluidskwaliteit en eenvoud. Een AV-receiver is breder inzetbaar, verwerkt ook beeldsignalen via HDMI en stuurt meerdere speakers aan voor surroundopstellingen.

Welke u nodig heeft, hangt af van uw gebruik. Luistert u vooral muziek, dan is stereo vaak de meest directe en muzikale oplossing. Combineert u muziek met films en series, dan is een AV-receiver logischer.

Lees hier onze volledige blog over, wat is een versterker.

Verwarring die vaak voorkomt bij ampen.

De term “amp” wordt regelmatig door elkaar gehaald met ampère (A), maar dat zijn twee totaal verschillende dingen. Ampère is een eenheid voor elektrische stroom, geen apparaat. In audio gaat het bij “ampen” vrijwel altijd om versterkers.

Ook is er verschil tussen gitaarversterkers en hifi-versterkers. Gitaaramps zijn ontworpen om het geluid bewust te kleuren en een bepaalde klank te geven of af te stellen. Hifi-versterkers doen juist het tegenovergestelde: zij proberen het signaal zo neutraal en zuiver mogelijk weer te geven zoals de muziek is opgenomen.

Twijfelt u over de context? Kijk dan naar de termen eromheen. Gaat het over luidsprekers, DAC’s, RCA of XLR-aansluitingen, dan zit u in de hifi-hoek. Komt impedantie van hoofdtelefoons voorbij, dan wordt meestal een hoofdtelefoonversterker bedoeld.

Soorten versterkers: functie en werking

Versterkers kunt u grofweg op twee manieren indelen: op functie binnen uw set en op versterkerklasse. Beide zeggen iets anders over wat u kunt verwachten.

Functie: welke rol speelt de versterker?

Een geïntegreerde versterker combineert voor- en eindversterking in één behuizing en is voor veel luisteraars de meest praktische keuze. Vaak zijn er extra’s aanwezig, zoals een DAC of phono-ingang.

Een voorversterker regelt het volume en selecteert bronnen, terwijl een eindversterker het vermogen levert aan de speakers. Deze combinatie ziet u vooral in uitbreidbare of zwaardere systemen.

Voor specifieke toepassingen bestaan er ook hoofdtelefoonversterkers en phono-voorversterkers, bedoeld om respectievelijk hoofdtelefoons en platenspelers optimaal aan te sturen.

Bent u nu benieuwd welke versterker nu bij welke speakers passen? Dan is deze blog één die u moet lezen.

Versterkerklassen: wat zegt dat eigenlijk?

De klasse van een versterker zegt iets over efficiëntie, warmteontwikkeling en ontwerpkeuzes.

• Klasse A staat bekend om zijn vloeiende en gedetailleerde weergave, maar is inefficiënt en wordt warm.
• Klasse AB is de meest gebruikte vorm en combineert kwaliteit met praktisch vermogen.
• Klasse D is compact en efficiënt, levert veel vermogen en blijft koel, ideaal voor moderne en ruimtebesparende sets.

Wilt u zich nu verder verdiepen in de klasse versterkers? Lees dan deze blog.

Welke versterker past bij uw situatie?

Gebruik onderstaande richtlijnen om snel te bepalen wat voor versterker bij u past:

• Kleine ruimte en gevoelige speakers Een versterker met bescheiden vermogen is vaak al ruim voldoende en klinkt rustiger dan u denkt.
• Grotere ruimte of lastige speakers (4 ohm) Kies een versterker met een stevige voeding en wat extra reserve voor controle en ontspanning.
• Luistert u vooral op normaal volume? Focus op kwaliteit en rust, niet op zo veel mogelijk watt.
• Luistert u regelmatig harder of naar dynamische muziek/films? Extra headroom voorkomt vervorming en klinkt prettiger.
• Gebruikt u vooral een hoofdtelefoon? Overweeg een versterker met een goede hoofdtelefoonuitgang of een aparte hoofdtelefoonversterker.
• Twijfelt u tussen twee modellen? Kies de versterker die het beste past bij uw speakers en ruimte, niet degene met de hoogste cijfers. U kunt altijd contact opnemen met ons, we denken graag met u mee.